Tirka-Tirka Kan Mele Kyari: Dalilin Da Ya Sa Majalisar Dattawa Ta Kafa Kwamati Kan N210 Tiriliyan
A halin yanzu da muke ciki, babu labarin da yake jan hankalin al'ummar Najeriya da masana tattalin arziki irin tirka-tirka da dambawar da ake yi tsakanin Majalisar Dattawan Najeriya (Senate) da tsohon Shugaban Kamfanin Mai na Ƙasa (NNPCL), Mallam Mele Kyari
Wannan takaddama ta samo asali ne biyo bayan binciken asusun kuÉ—aÉ—en jama'a da aka kasa gano inda suka makale, wanda ya kai kusan **Naira tiriliyan 210** tsakanin shekarar 2017 zuwa 2023. Idan kuna son sanin ainihin abin da ke faruwa, karanta wannan labarin daki-daki.
## Tushen Labarin: Me Ke Faruwa Tsakanin Mele Kyari da Majalisa?
Kwamitin Majalisar Dattawa kan Asusun Jama'a (Senate Public Accounts Committee - SPAC), ƙarƙashin jagorancin Sanata Ibrahim Dankwambo (Gombe ta Arewa), ya shiga tsaka mai wuya wajen gudanar da bincike kan rahoton binciken kuɗi da Ofishin Babban Mai Binciken Kuɗaɗe na Ƙasa (Auditor-General of the Federation) ya fitar.
Rahoton ya nuna cewa akwai wasu maƙudan kuɗaɗe har **Naira tiriliyan 210** waɗanda ba a bayyana dalla-dalla yadda aka yi amfani da su ba a lokacin da Mele Kyari yake riƙe da akalar kamfanin NNPCL. Dalilin gaza bayyana a gaban kwamitin har sau tara (9) ya sa rigimar ta ruru.
### Umarnin Cafke Mele Kyari Da Kuma Soke Shi
A ranar Laraba, Kwamitin ya fusata inda Sanata Victor Umeh ya gabatar da ƙudirin cewa: **"Duk inda Mele Kyari yake, a kama shi a kawo shi gaban wannan kwamitin."** Sanata Abdul Ningi ma ya goyi bayan hakan, yana mai cewa ba za su amshi uzurin baki na rashin lafiya ba tare da hujjojin takarda ba.
Sai dai kuma, a ranar Alhamis, Majalisar Dattawa baki ɗaya ƙarƙashin Shugaban Majalisa, **Godswill Akpabio**, ta yi watsi da wannan umarni na tsare shi. Majalisar ta bayyana cewa kwamitin ba shi da ikon fitar da sammacin kama mutum ba tare da amincewar Shugaban Majalisar Dattawa ba.
## Martanin Mele Kyari Daga Ƙasashen Waje
Daga can ƙasar Jamus inda yake karɓar magani, tsohon shugaban na NNPCL ya aika da takarda ta hannun lauyoyinsa inda ya bayyana cewa ya firgita da jin labarin neman kama shi.
> "Ina mai tabbatar muku cewa rashin zuwana jiyya ce kawai ta sa, ba wai don ina raina majalisa ba. Na riga na aiko da wasiƙa tun ranar 11 ga watan Mayu na bayyana halin da nake ciki," in ji Kyari.
>
Ya ƙara da cewa a shirye yake ya amsa duk wata tambaya a rubuce ta hannun lauyoyinsa kafin ya dawo ƙasa da zarar lafiyarsa ta inganta.
## Shin Da Gaske Ne An Sace Naira Tiriliyan 210?
Tsohon Babban Jami'in KuÉ—i na NNPCL (CFO), **Umar Ajiya**, ya fito ya kare kamfanin inda ya bayyana cewa wannan adadi na tiriliyan 210 ba gaskiya ba ne kuma bai dace da yanayin tattalin arzikin kamfanin ba.
* **In ji Umar Ajiya:** "Gaba É—aya kuÉ—in da NNPCL ya tara a tsakanin wannan lokacin bai wuce Naira tiriliyan 54.5 ba. Ta yaya za a ce an sace tiriliyan 210? Wannan adadi ne na lissafin akaundi (accounting classifications) kamar bashi da rance (receivables and accrued expenses), ba wai kuÉ—i ne da aka sace ba."
## Me Ya Sa Wannan Labarin Yake Da Muhimmanci Ga Najeriya?
1. **Tattalin Arziki da Zuba Jari:** Irin waɗannan zarge-zarge suna tsoratar da masu zuba jari na ƙasashen waje (Foreign Investors) waɗanda ke son zuba kuɗi a ɓangaren man fetur na Najeriya.
2. **Yurkurin Yaƙi da Cin Hanci:** Wannan bincike yana nuna cewa gwamnatin Shugaba Bola Ahmed Tinubu tana ƙoƙarin tabbatar da gaskiya ta hanyar barin majalisa ta gudanar da ayyukanta na bincike (Oversight functions).
3. **Muryar Kungiyoyin Jama'a:** Kungiyoyin fafutuka irin su CNPP da CNCSOs sun fito fili sun goyi bayan binciken, suna masu cewa dole ne kowa ya zo ya yi bayani kan dukiyar al'umma.
## Tambayoyi Da Ake Yawan Yi (FAQs)
### 1. Wane ne Mele Kyari?
Mallam Mele Kyari shi ne tsohon Babban Shugaba na Kamfanin Man Fetur na Ƙasa (NNPCL), wanda Shugaba Bola Ahmed Tinubu ya tsige daga mukaminsa a watan Afrilun 2025 yayin da ake sake tsarin kamfanin.
### 2. Me ya sa majalisa ke son kama shi?
Kwamitin Asusun Jama'a na Majalisar Dattawa ya nemi kama shi ne saboda gaza bayyana a gabansa har sau tara domin yin bayani kan wasu kuÉ—aÉ—e da ake zargin ba a gano inda suke ba da suka kai Naira tiriliyan 210.
### 3. Shin yanzu za a kama Mele Kyari?
A'a. Majalisar Dattawa baki ɗaya ƙarƙashin Godswill Akpabio ta soke umarnin kama shi, tana mai cewa kwamitin ya ƙetare iyakarsa, kuma tilas ne a ba shi damar yin adalci (fair hearing).
### 4. Ina Mele Kyari yake a halin yanzu?
A halin yanzu yana ƙasar Jamus (Germany) inda yake jiyyar rashin lafiya, kamar yadda wasiƙarsa ta tabbatar.
### 5. Ko EFCC tana binciken Mele Kyari?
Haka ne, Mele Kyari ya taɓa kai kansa hedkwatar hukumar EFCC domin amsa tambayoyi kan kuɗaɗen da aka ware don gyaran matatun mai na ƙasar (refinery rehabilitation).
*Domin samun sabubbin labarai masu dumi-dumi kan siyasa da tattalin arzikin Najeriya, ku ci gaba da kasancewa da shafinmu ta hanyar yin rajista (Subscribe) ko bincika sauran shirye-shiryemu.*
